ENCOD BULLETIN 77

De Algemene Vergadering van ENCOD van 24 tot 26 juni 2011 in Praag (Tsjechische Republiek) bood een rijk en diepzinnig inzicht in de mogelijkheden en perspectieven van de Europese burgerbeweging die de oorlog tegen drugs wil beëindigen. Meer dan 20 leden van 10 landen deelden hun ervaringen op lokaal, nationaal en internationaal vlak en kwamen tot een gemeenschappelijke strategie voor de volgende 12 maanden.

De centrale vraag op de agenda was: “hoe kunnen wij als burgervereniging onze beperkte middelen zo effectief mogelijk gebruiken om het drugverbod in vraag te stellen?” Hoewel de nationale drugbeleidsklimaat in Europese landen bijzonder gediversifieerd is en moeilijk vergelijkbaar, proberen alle ENCOD leden vanuit dezelfde positie dit klimaat te beïnvloeden. Het drugverbod is niet alleen een mislukking, het is een crimineel beleid dat opzettelijk het algemeen belang beschadigt op het vlak van gezondheid, vrede, sociale cohesie en respect voor individuele vrijheden. Doordat het verbod een belangrijke steunpilaar blijkt voor de macht van het westerse politieke establishment, zal de politieke structuur hervormd moeten worden om het verbod af te schaffen. Deze hervorming kan alleen gestart worden door een burgerbeweging. Tegelijk zullen autoriteiten en sterke economische belangen proberen de kracht van de hervorming te neutraliseren.

Een voorbeeld van hoe burgerinitiatieven de leiding kunnen nemen in het drugbeleidsdebat is het starten van Cannabis Social Clubs, verenigingen die voorzien in de vraag voor persoonlijk gebruik van cannabis door hun leden. In Spanje en, in mindere mate, in België blijken Cannabis Social Clubs een succes. Zij tonen aan dat het wel degelijk goed mogelijk is om de cannabismarkt voor volwassenen transparant te organiseren, te waken over het consumentenrecht op een zuiver produkt en de zwarte markt te vermijden. Helaas misbruiken mensen het concept uit winstbejag voor de oprichting van namaak clubs door het gebrek aan een duidelijk wettelijk kader waarbinnen deze clubs kunnen werken. Machtige financiële belangen lijken te onderzoeken hoe je in Spanje een Cannabis Social Club kunt oprichten met als doel de oprichting van grootschalige privé-bedrijven die het concept van de kleinschalige lokale clubs zullen wegvegen.

Aan de andere kant heeft de Nederlandse regering het clubconcept ondertussen ook ontdekt. Om de toegang tot coffeeshops te kunnen beperken tot Nederlanders, heeft de regering het plan opgevat de privé-coffeeshops om te vormen tot gesloten clubs, alleen toegankelijk voor leden. Het stadsbestuur van Utrecht heeft een procedure lopen om een wetenschappelijk experiment te starten met een cannabis social club die zou werken naast de 14 bestaande shops. Terwijl ondernemers in Spanje proberen Cannabis Social Clubs om te vormen naar privébedrijven, probeert de Nederlandse regering net het tegenovergestelde. Beide fenomen zijn pogingen om de cannabismarkt te controleren, maar niet noodzakelijk ter verdediging van consumentenbelangen.

De volgende maanden zal een werkgroep van ENCOD leden de mogelijkheid onderzoeken om te komen tot en Europese gedragscode voor Cannabis Social Clubs, gebaseerd op de originele bedoeling van het initiatief: volwassenen in staat stellen een vereniging te beginnen waar ze in een gesloten circuit de productie, distributie en consumptie van cannabis regelen. Het einddoel van deze werkgroep is te komen tot een definitie voor Cannabis Social Clubs die deze gedragscode onderschrijven om zo een duidelijke lijn te trekken tussen echte en valse CSC’s. Met dit kwaliteitslabel kunnen bestaande en toekomstige Cannabis Social Clubs ook de lokale en nationale publieke opinie en sceptische overheden overtuigen.

Onze ervaringen bij de twee internationale fora waar ENCOD spreekt namens de burgers, nl. het Weense NGO comité bij de Verenigde Naties en het EU Burgerforum in Brussel werden uitgebreid besproken op de vergadering. Een speciale werkgroep zal onze aanwezigheid bij de vergadering van de VN Commissie voor Verdovende Middelen in 2012 voorbereiden, deze keer vanuit een meer ludieke invalshoek. Ondertussen sluiten we ons aan bij initiatieven van anderen als zij een publieke manifestatie organiseren voor het VN gebouw.

De beslissing of en onder welke voorwaarden we in het Europese Burgerforum zouden blijven, kostte wat meer tijd. De meerderheid van de deelnemers sloot zich aan bij de conclusie van Freek Polak dat we in elk geval voorlopig zullen blijven deelnemen aan het forum. Anderen deelden het standpunt van Joep Oomen die aandrong op een opschorting van onze deelname aan het forum tot alle voorwaarden om tot een echt burgerforum te komen, zijn vervuld. De synthese van beide standpunten resulteerde in de keuze voor een “steen in de schoen” – strategie voor de volgende zittingen van het forum. Onze vertegenwoordigers zullen niet alleen via diplomatische weg proberen om drugregulering op de agenda van de Europese Unie te krijgen, maar bij elke gelegenheid zullen we ook het tekort aan transparantie, democratie en effectiviteit van het Burgerforum aanklagen.

De vertegenwoordigers voor het Burgerforum zullen worden aangeduid door het stuurcomité dat op de vergadering vlot werd verkozen. Freek Polak en Jorge Rogue blijven lid van het stuurcomité. Marisa Felicissimo en Pedro Quesada stappen uit het stuurcomité en worden vervangen door Hanka Gabrielova (Tsjechische Republiek), Boaz Wachtel (Israel), Janko Belin (Slovenië), en Louis Everaerts (België). Felicitaties aan allen en aan alle ENCOD-leden die weer beschikken over een nieuwe ploeg ervaren activisten die onze organisatie zullen leiden voor de volgende 2 jaar.

De Algemene Vergadering sprak haar steun uit voor de beslissing van de Boliviaanse regering van donderdag 23 juni, waarmee Bolivië zich terugtrekt uit de Enkelvoudige VN-Conventie. Bolivië wil de Conventie opnieuw ondertekenen behalve voor alle artikelen waar het traditionele gebruik van cocabladeren wordt vermeld. Vorige week werd er tijdens een evenement van ENCOD in Antwerpen een nieuwe vereniging opgericht met de bedoeling een kleinschalig fair-trade verdeelnetwerk op te zetten voor biologisch gekweekte cocabladeren en traditionele cocaproducten voor gebruikers in Europa. Zoals bij de Cannabis Social Clubs, kan de legale import van coca naar Europa een alternatief worden voor de illegale markt omdat het een legale afzetmogelijkheid biedt aan producenten en tegelijkertijd aan Europeanen in de praktijk laat zien hoe cannabis en cocabladeren gebruikt kunnen worden op een verantwoorde manier zonder schade voor jezelf en anderen.

Verder heeft ENCOD ook nog plannen om volgend jaar een publieke hoorzitting te organiseren in het Europese Parlement rond de cocakwestie, de acties voor drugoorlogsgevangenen intensiever te steunen en – als de omstandigheden het toelaten – een Europese campagne te voeren voor de terugtrekking uit de Enkelvoudige VN-Conventie in 2012, een eeuw nadat de eerste basisideeën voor deze Conventies werden neergeschreven bij de Internationale Opium Conferentie in Den Haag. Ondertussen doen we ook nog eens ons best om vertegenwoordigd te zijn op de Europese cannabisbeurzen.

Volgend jaar gaat de Algemene Vergadering door in Antwerpen, België, in het nieuwe ENCOD hoofdkwartier. Ik hoop een record aantal leden te mogen begroeten.

Door Joep Oomen (met de hulp van Peter Webster)